Estate planning in Spanje: waarom een Belgisch testament met rechtskeuze geen overbodige luxe is
Steeds meer Belgen bezitten vastgoed in Spanje of kiezen ervoor om er (semi-)resident te worden. Een appartement aan de Costa Blanca, een tweede verblijf in Andalusië of een definitieve verhuizing naar de zon — het klinkt aantrekkelijk.
Maar wie vermogen heeft in Spanje, moet ook stilstaan bij een minder zonnig onderwerp: wat gebeurt er met uw nalatenschap als u overlijdt? Voor Belgen met goederen in Spanje is een doordachte estate planning geen formaliteit, maar een noodzaak.
De Europese spelregels: waar woont u op het moment van overlijden?
Sinds de invoering van de Europese Erfrechtverordening (Verordening 650/2012) geldt een duidelijk uitgangspunt: Het erfrecht van de laatste gewone verblijfplaats is van toepassing op de volledige nalatenschap, waar ook ter wereld uw goederen gelegen zijn. Dit is een cruciaal punt dat vaak onderschat wordt.
- Woont u als Belg in België? Dan is het Belgisch erfrecht van toepassing.
Woont u als Belg in Spanje (resident)? Dan is het Spaans erfrecht in principe van toepassing.
Veel mensen realiseren zich dit pas wanneer het te laat is — namelijk bij de praktische afwikkeling van de nalatenschap.
Geen testament?
Indien u als resident in Spanje overlijdt zonder testament met rechtskeuze, zal het Spaanse erfrecht van toepassing zijn.
Zonder in juridisch detail te treden, kunnen we stellen dat de Spaanse regels — vooral inzake de bescherming van de langstlevende echtgenoot — in veel gevallen minder gunstig zijn dan de Belgische regeling.
Enkele aandachtspunten:
De langstlevende echtgenoot erft in Spanje vaak slechts een vruchtgebruik.
De omvang van dat vruchtgebruik kan beperkter zijn dan in België.
De kinderen hebben een zeer sterke reservataire bescherming.
In sommige regio’s gelden zelfs afwijkende regionale regels.
Voor koppels die ervan uitgaan dat “alles automatisch naar de partner gaat”, kan dit voor onaangename verrassingen zorgen.
Het belang van een rechtskeuze voor Belgisch erfrecht
De Europese Erfrechtverordening heeft gelukkig een oplossing voorzien. In een testament kunt u uitdrukkelijk kiezen voor het erfrecht van uw nationaliteit — in dit geval het Belgisch erfrecht. Deze rechtskeuze moet uitdrukkelijk en correct worden opgenomen in een testament.
Met een rechtskeuze:
* Zorgt u voor rechtszekerheid
* Vermijdt u ongewenste toepassing van het Spaanse erfrecht
* Laat u toe uw vermogen te structureren volgens het Belgische systeem
* Biedt u vaak meer bescherming aan de langstlevende partner
Estate planning: vooruitdenken voorkomt problemen
Een goede estate planning houdt rekening met:
uw familiale situatie
uw fiscale positie
uw residentie status
de ligging van uw goederen
en de praktische afwikkeling in beide landen
Zeker wanneer er vastgoed in Spanje betrokken is, kan een nalatenschap administratief en juridisch complex worden. Een duidelijke testamentaire regeling voorkomt discussies, vertragingen en extra kosten voor uw erfgenamen. Een eenvoudige herziening van uw bestaande planning kan al een wereld van verschil maken.
Conclusie
Wie als Belg goederen in Spanje bezit doet er goed aan zijn nalatenschapsplanning tijdig te herbekijken.
Een testament met uitdrukkelijke rechtskeuze voor het Belgisch erfrecht is in veel gevallen een cruciale stap om:
uw partner te beschermen
uw wensen te respecteren
uw erfgenamen praktische problemen te besparen
Estate planning is geen kwestie van leeftijd, maar van vooruitdenken.