Wanneer een Belg overlijdt en vermogen nalaat in Spanje — zoals een woning, bankrekening of auto — komt er meer kijken bij de afwikkeling dan bij een zuiver Belgische nalatenschap. Je krijgt namelijk te maken met zowel het Belgische als het Spaanse recht, administraties en mogelijk ook belastingen in twee landen.
Sinds de invoering van de Europese erfrechtverordening (de zogenaamde Erfrechtverordening of EU Successieverordening), geldt als hoofdregel dat het recht van het land waar de overledene zijn gewone verblijfplaats had, van toepassing is op de volledige nalatenschap.
Voor een Belg die in België woonde, betekent dit meestal dat het Belgisch erfrecht bepaalt wie erft en in welke verhouding.
Maar: de praktische afwikkeling van goederen in Spanje moet nog steeds in Spanje gebeuren volgens Spaanse procedures. Hoe verloopt dit nu?
1. Spaanse formaliteiten
Om onroerende goederen in Spanje effectief over te dragen (bijvoorbeeld een woning op naam zetten), dient er meestal bij een Spaanse notaris een akte ter aanvaarding en ter vaststelling van nalatenschap opgemaakt te worden.
Als het om een nalatenschap met uitsluitend roerende goederen gaat, volstaat over het algemeen dat er een verzoekschrift wordt opgemaakt en bij de Spaanse belastingdienst wordt ingediend.
Hiervoor zijn onder meer volgende documenten nodig:
- internationale overlijdensakte
- uittreksels uit het Belgisch en Spaans centraal testamentenregister
- testament
- Belgisch attest van erfopvolging of Europees erfrechtcertificaat
- identificatie van de erfgenamen
- eigendomsbewijzen van de Spaanse goederen (o.a. aankoopakte, uittreksels uit het Spaans eigendomsregister en kadaster, bankverklaringen, kentekenbewijzen)
2. Erfbelasting en gemeentelijke meerwaardebelasting in Spanje
Zelfs als de overledene Belg was, heft Spanje erfbelasting op goederen die zich op Spaans grondgebied bevinden. De aangifte moet binnen 6 maanden na overlijden gebeuren tenzij er binnen 5 maanden uitstel aangevraagd werd. In dat geval moet de aangifte binnen een jaar na overlijden gedaan worden.
De belasting verschilt per regio en de tarieven en vrijstellingen kunnen sterk variëren in de verschillende autonome gemeenschappen.
Daarnaast kan ook België erfbelasting heffen, hoewel dubbele belasting vaak verrekend kan worden.
Als er onroerende goederen in de nalatenschap vallen moet er ook aangifte voor de gemeentelijke meerwaardebelasting gedaan worden. Deze belasting wordt geheven op de waardestijging van de grond sinds de laatste overdracht (bijvoorbeeld sinds de overledene het onroerend goed heeft verworven). De tarieven en vrijstellingen voor deze gemeentelijke meerwaardebelasting verschillen per gemeente in Spanje.
3. Spaanse registratie en tenaamstelling van goederen
Na de ondertekening van de notariële akte en met de bewijzen van indiening en betaling van de belastingen, moet de overdracht nog geregistreerd worden in het Spaanse eigendomsregister. Pas daarna kan je als erfgenaam je rechten tegenover derden laten gelden en kan je het goed, indien gewenst, verkopen of hypothekeren.
Ook voor de tenaamstelling of opheffing van bankrekeningen zal de Spaanse bank deze documenten eisen, evenals de Spaanse instantie die de tenaamstelling van voertuigen regelt.
Conclusie
Een Belgische nalatenschap met goederen in Spanje vraagt om een dubbele aanpak: juridisch volgens Belgisch recht, maar praktisch via Spaanse procedures. Door tijdig de juiste documenten te verzamelen en professioneel advies in te winnen, kun je veel vertragingen en extra kosten vermijden.
Hak & Rein Vos België staat paraat om u, in samenwerking met uw Belgische notaris, te begeleiden bij deze complexe materie. Met een notariële volmacht aan de medewerkers van ons kantoor, kunnen wij ervoor zorgen dat de praktische afwikkeling in Spanje correct en zo vlot mogelijk verloopt, zonder dat u hiervoor op enig moment zelf naar Spanje hoeft. Onze dienstverlening is erop gericht de erfgenamen zo veel mogelijk te ontzorgen, door hen te ondersteunen in elke stap van het proces en de administratieve last te verlichten.